UKUribe Kosta BHISistema eragileak · Batxilergoko 2. maila
P03 · 6–7. saioak

Nork irakur dezake fitxategia?

Baimenen esanahia eta benetako sarbide-proba bereiztea.

1. Zer ireki behar duzu?

Teoria: irakurri beheko PDFak. Ondoren, ireki praktikako baliabidea beste fitxa batean, argibide hauek ikusgai uzteko.

Praktikako baliabidea

Aukeratu JSLinux lehenik. WebVM ordezkoa da, JSLinuxek huts egiten badu. Ez erabili bi terminalak batera. Aginduak laborategiko terminalean idatzi, ez Chromebookaren ezarpenetan.

Gonbita agertu arte itxaron; kopiatu agindua, ez # edo $ gonbita. Aginduak banan-banan exekutatu. Itsasteko, terminaleko laster-menua erabil dezakezu. Terminalaren laguntza.

Lan egiteko modua

Binaka egin ditzakezue probak: batek ekintza egin, besteak emaitza azaldu; aldatu rolak urrats bakoitzean. Bakoitzak bere azalpenak entregatuko ditu. Erabili datu asmatuak.

Deskargatu erantzun-orri editagarria

TXT fitxategia testu-editore batekin ireki dezakezu edo haren edukia ikastetxeak baimendutako dokumentu batera kopiatu.

2. Zer egin behar duzu?

Urrats bakoitzean: aurreikusi, egin, behatu eta azaldu. Ondoko markak zure aurrerapena gogoratzeko dira, ez kalifikazioa edo entrega egiteko.

01

Identifikatu zure baimen-maila

Egin: Jaso whoami eta id aginduen emaitzak. Sortu praktikako fitxategia.

whoami
id
mkdir -p ~/so-p03
cd ~/so-p03
printf "Taldearen oharra\n" > oharra.txt
ls -l oharra.txt

Zergatik?

root administratzailea izan daiteke: bere emaitzak ez dira erabiltzaile arrunt baten baimenen froga.

Zer behatu?

Erabiltzailearen izena, UIDa eta taldeak ikusiko dituzu.

Erantzun-orrian azaldu: root bazara, zergatik ez da nahikoa cat-ek funtzionatzen duen begiratzea?
02

Irakurri baimenak

Egin: Ezarri 640 eta interpretatu lehen hamar karaktereak.

chmod 640 oharra.txt
ls -l oharra.txt

Zergatik?

6 = irakurri + idatzi; 4 = irakurri; 0 = baimenik ez. Lehen karaktereak mota adierazten du.

Zer behatu?

Fitxategi arrunt batean -rw-r----- espero da. Jabea eta taldea ere jaso.

Erantzun-orrian azaldu: Egin taula: jabea, taldea, gainerakoak; irakurri, idatzi, exekutatu.
03

Aldatu behar dena soilik

Egin: Kendu jabearen idazteko baimena; egiaztatu. Ondoren berrezarri.

chmod u-w oharra.txt
ls -l oharra.txt
chmod u+w oharra.txt
ls -l oharra.txt

Zergatik?

u-w eta u+w adierazpenek jabearen baimen bakar bati eragiten diote.

Zer behatu?

640tik 440ra igarotzen da, eta berriro 640ra.

Erantzun-orrian azaldu: Taldearen baimena aldatu al da? Frogatu irteerako karaktereekin.
04

Probatu bi identitaterekin

Egin: JSLinuxen root bazara, erabili nobody kontua beheko proban. Karpeta /tmp-n sortzen da, sarbidea kontrolatzeko. Ez aldatu beste karpetarik.

mkdir -p /tmp/so-p03-proba
chmod 755 /tmp/so-p03-proba
printf "Proba publikoa\n" > /tmp/so-p03-proba/oharra.txt
chmod 600 /tmp/so-p03-proba/oharra.txt
su -s /bin/sh nobody -c "cat /tmp/so-p03-proba/oharra.txt"
chmod 644 /tmp/so-p03-proba/oharra.txt
su -s /bin/sh nobody -c "cat /tmp/so-p03-proba/oharra.txt"

Zergatik?

Identitate desberdinekin probatzeak chmod-ek duen eragina egiaztatzen du.

Zer behatu?

600 baimenekin nobody-k ezin du irakurri; 644rekin bai, gainerakoek irakurtzeko baimena dutelako.

Erantzun-orrian azaldu: Alderatu bi probak: zer aldatu da eta zer mantendu da?
05

Lotu direktorioekin

Egin: Idatzi rwx-ek fitxategi batean eta direktorio batean duten esanahia, 03 PDFko 5. orrialdea erabiliz.

Zergatik?

Direktorio batean x baimenak zeharkatzea ahalbidetzen du; ez du programa bat abiaraztea esan nahi.

Zer behatu?

Bi objektu motetarako bi azalpen desberdin izango dituzu.

Erantzun-orrian azaldu: Zergatik ez da nahikoa fitxategiaren r baimena haren bidean sartu ezin bazara?

3. Zer entregatu behar duzu?

Izena: P03_zure-identifikatzailea. Entregatu erantzun-orria eta eskatutako fitxategiak irakasleak adierazitako kanalean. Pantaila-argazkiek emaitza erakutsi behar dute; ez sartu datu pertsonalik.

Ez da hemen automatikoki bidaltzen. Fitxategia deskargatzeak edo urratsak markatzeak ez du entrega egiten.

4. Nola egiaztatuko duzu lana?

Froga bakoitzaren ondoan azaldu zer erakusten duen. Proba egin ezin baduzu, idatzi zergatik; ez asmatu emaitzarik.

Baliabideak huts egiten badu

nobody kontua edo su ez badago, edo erabiltzailea root ez bada, ez sartu pasahitzik eta ez erabili sudo. Jaso muga. Aztertu kasu hau: root jabea, 600 baimenak, nobody irakurlea → ukatuta; 644 → irakurketa baimenduta. Adierazi kasu teorikoa dela, ez exekutatutako proba.

Praktiken aurkibideraHurrengo praktika: P04